Sağlık hukuku; sağlık hizmetinin sunulması sırasında hasta, hekim ve sağlık kuruluşları arasında doğan hukuki ilişkileri inceler. Tıbbi müdahalenin hukuka uygunluğu, hastanın aydınlatılması ve rızası, tıbbi uygulama hataları ve bunların sonuçları bu alanın merkezinde yer alır.
Tıbbi müdahalenin hukuka uygunluğu
Bir tıbbi müdahalenin hukuka uygun sayılabilmesi için; tıbbi endikasyonun bulunması, müdahalenin tıp biliminin kabul ettiği kurallara uygun yapılması ve hastanın aydınlatılmış onamının alınması gerekir. Hasta; teşhis, tedavi seçenekleri, olası riskler ve tedavi edilmemesinin sonuçları konusunda anlayabileceği şekilde bilgilendirilmelidir.
Tıbbi uygulama hatası (malpraktis)
Hekimin, tıp biliminin gerekli kıldığı özen ve dikkati göstermemesi sonucu hastanın zarar görmesi tıbbi uygulama hatası olarak nitelendirilir. Teşhiste gecikme, yanlış tedavi, ameliyat sırasında yapılan hatalar ve yetersiz takip bu kapsamda değerlendirilebilir. Komplikasyon ile hata arasındaki ayrım ise bilirkişi incelemesinin konusunu oluşturur.
Hukuki sorumluluk
Özel sağlık kuruluşlarında hasta ile hekim veya hastane arasındaki ilişki, kural olarak vekâlet sözleşmesi hükümlerine tabidir; hekim, işi özenle yürütmekle yükümlüdür. Bu uyuşmazlıklarda tüketici veya asliye hukuk mahkemeleri görevli olabilir. Kamu hastanelerinde ise zarar, hizmet kusuru esasına göre idareye karşı idare mahkemesinde açılacak tam yargı davasıyla talep edilir; idare ödediği tazminat için kusurlu personele rücu edebilir.
- Maddi tazminat: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı, destekten yoksun kalma
- Manevi tazminat: hastanın veya yakınlarının yaşadığı elem ve ıstırap
Cezai sorumluluk
Tıbbi uygulama hatası sonucunda hastanın ölümü veya yaralanması hâlinde, hekim hakkında taksirle öldürme (TCK m. 85) veya taksirle yaralama (TCK m. 89) suçlarından soruşturma yürütülebilir. Sağlık personeli hakkında soruşturma izni ve bilirkişi raporları sürecin önemli aşamalarıdır.
Hekim ve sağlık kuruluşlarına danışmanlık
Onam formlarının hazırlanması, hasta kayıtlarının tutulması, sağlık kuruluşlarının denetim süreçleri ve hekimlerin karşılaştığı şikâyetlere karşı savunma, önleyici hukuk desteğiyle yürütülebilir.
