İş hukuku; işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisini, çalışma koşullarını ve iş sözleşmesinin sona ermesini düzenler. Temel kaynaklar 4857 sayılı İş Kanunu, kıdem tazminatı bakımından yürürlükte bulunan 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'dur.
Zorunlu arabuluculuk
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepli davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m. 3). Arabuluculuk görüşmelerinde varılan anlaşma, ilam niteliğinde belge hükmündedir.
İş sözleşmesinin sona ermesi
Kıdem tazminatı
En az bir yıl çalışmış işçinin iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden olmaksızın feshedilmesi, işçinin haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik ve kanunda sayılan diğer hâllerde kıdem tazminatına hak kazanılır. Her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş ücret esas alınır; tazminat yasal tavanla sınırlıdır.
İhbar tazminatı
Belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, kıdeme göre iki ila sekiz hafta arasında değişen bildirim sürelerine uymak zorundadır (İş K. m. 17). Bu sürelere uyulmaması ihbar tazminatı yükümlülüğü doğurur.
İşe iade
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi bulunan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçinin sözleşmesi, geçerli bir sebebe dayanmadan feshedilemez (İş K. m. 18). Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır; anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
İşçilik alacakları
- Fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram-genel tatil ücretleri
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti
- Ödenmeyen ücret, prim ve ikramiyeler
- Kötüniyet ve ayrımcılık tazminatları
Bu alacakların ispatında bordrolar, puantaj kayıtları, banka kayıtları ve tanık beyanları birlikte değerlendirilir.
İş kazası ve meslek hastalığı
İşverenin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerine aykırılık sonucu meydana gelen iş kazalarında, işçi veya hak sahipleri maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Bu davalarda kusur oranları bilirkişi incelemesiyle belirlenir; Sosyal Güvenlik Kurumu'nun bağladığı gelirler hesaplamada dikkate alınır.
İşveren tarafına danışmanlık
İş sözleşmelerinin hazırlanması, işyeri yönetmelikleri, disiplin süreçleri, fesih öncesi savunma alınması ve toplu işçi çıkarma usulleri, uyuşmazlıkları önlemek bakımından önleyici hukuk desteği gerektirir.
