Marka tescili nasıl yapılır? Başvurudan tescile adım adım süreç

Son güncelleme: 10 Kasım 2026 · Av. Mehmet Şah Çelik

Türkiye’de bir markayı tescil ettirmek için TÜRKPATENT’in elektronik başvuru sistemine e-Devlet şifresi veya elektronik imza ile giriş yapıp marka örneğini, mal ve hizmet listesini ve başvuru sahibinin bilgilerini sunmanız, başvuru ücretini ödemeniz gerekir. Süreç bundan sonra Kurumun incelemesi, bültende yayın, üçüncü kişilerin itirazları ve tescil aşamalarıyla devam eder. Aşağıda her aşamayı, sürelerini ve dosyaların en sık takıldığı noktaları sırasıyla anlatıyoruz.

Hangi kanun uygulanır, marka ne sayılır?

Marka hukukunun temel kaynağı 10 Ocak 2017’de yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ve buna bağlı Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliktir. SMK m. 4’e göre marka; bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan ve sicilde açık biçimde gösterilebilen her tür işaret olabilir. Kelimeler, kişi adları, şekiller, harfler, sayılar, renkler, sesler ve ürünün ya da ambalajın biçimi bu kapsamdadır.

Kanunun önemli bir kuralı şudur: marka koruması tescil yoluyla elde edilir (SMK m. 7). Bir işareti yıllardır kullanıyor olmanız bazı durumlarda itiraz hakkı verse de, tescilin sağladığı münhasır hakların yerini tutmaz. Tescilden doğan haklar, tescilin bültende yayımlandığı tarihten itibaren üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.

Başvurudan önce: ön araştırma ve Nice sınıfları

Başvurudan önce yapılacak araştırma, sonradan yaşanacak ret ve itiraz risklerinin büyük kısmını görünür hâle getirir. İki şeye bakılır.

Benzerlik araştırması

TÜRKPATENT’in çevrim içi marka araştırma aracında, kullanmak istediğiniz işaretle aynı veya benzer, daha önce tescil edilmiş ya da başvurusu yapılmış markalar taranır. Benzerlik değerlendirilirken yalnızca yazılışa bakılmaz; okunuş, anlam ve genel izlenim ile kapsanan mal ve hizmetlerin benzerliği birlikte ele alınır. Ticaret sicilindeki unvanlar, alan adları ve sosyal medyada kullanılan işaretler de kontrol edilmelidir, çünkü tescilsiz ama kullanılan işaretler de itiraza dayanak olabilir.

Nice sınıflandırması

Başvurudaki mal ve hizmetler, Türkiye’nin taraf olduğu Nice Anlaşmasına göre sınıflandırılır (SMK m. 11/3). Bu sistemde mallar için 34, hizmetler için 11 sınıf bulunur. Örneğin giyim eşyası 25. sınıfta, restoran ve kafe hizmetleri 43. sınıfta yer alır. Kanun, iki ürünün aynı sınıfta olmasının onları otomatik olarak benzer, farklı sınıfta olmasının da benzemez yapmayacağını açıkça belirtir (SMK m. 11/4). Başvuru ücreti sınıf sayısına göre arttığından liste, işin bugünkü ve yakın gelecekteki kapsamına göre gerçekçi biçimde hazırlanmalıdır.

Başvuru nasıl yapılır?

Başvuru, TÜRKPATENT’in elektronik hizmetler sistemi üzerinden yapılır. Gerçek kişiler e-Devlet şifresiyle, şirketler yetkilinin elektronik imzası veya e-Devlet girişiyle işlem yapabilir. Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayan başvuru sahipleri ise işlemlerini Kuruma kayıtlı bir marka vekili aracılığıyla yürütür.

SMK m. 11’e göre başvuruda bulunması gereken unsurlar şunlardır:

• başvuru sahibinin kimlik ve iletişim bilgilerini içeren başvuru formu,
• marka örneği (logo varsa görsel dosyası, renkli korunmak isteniyorsa renkli örnek),
• Nice sınıflarına göre hazırlanmış mal ve hizmet listesi,
• başvuru ücretinin ödendiğini gösteren bilgi,
• varsa rüçhan hakkı talebi ve ücreti, marka örneğinde Latin alfabesi dışı harf varsa bunların Latin harfli karşılığı.

Her başvuru yalnızca bir marka içerebilir (SMK m. 11/2). Ücretler, TÜRKPATENT’in her yıl güncellediği ücret tarifesine göre ödenir; güncel tutarları başvuru gününde TÜRKPATENT sitesinden kontrol etmek gerekir.

Yurt dışında aynı marka için son altı ay içinde başvuru yaptıysanız, Paris Sözleşmesine dayanan rüçhan hakkı ile o ilk başvurunun tarihinden yararlanabilirsiniz (SMK m. 12). Rüçhan belgesinin başvurudan itibaren üç ay içinde sunulması gerekir (SMK m. 13).

Başvurudan tescile adım adım süreç

1. Şekli inceleme. Kurum, başvurunun SMK m. 3 ve m. 11’e uygunluğunu inceler. Eksik varsa giderilmesi için iki ay süre verilir. Temel unsurlardaki eksiklik (form, örnek, liste, ücret) giderilirse başvuru tarihi, eksikliğin giderildiği an olarak kesinleşir (SMK m. 15).
2. Mutlak ret nedenleri incelemesi. Şekli eksiklik yoksa Kurum, SMK m. 5’teki nedenler yönünden kendiliğinden inceleme yapar ve gerekirse başvuruyu kısmen veya tamamen reddeder (SMK m. 16).
3. Resmî Marka Bülteninde yayın. Reddedilmeyen başvuru bültende yayımlanır.
4. İki aylık itiraz süresi. Yayından itibaren iki ay içinde ilgili kişiler SMK m. 5 veya m. 6’ya dayanarak itiraz edebilir (SMK m. 18). Bu süre içinde hem gerekçe sunulmalı hem de itiraz ücreti ödenmelidir.
5. İtirazın incelenmesi. İtiraz varsa başvuru sahibinin görüşü alınır ve Kurum karar verir (SMK m. 19).
6. Tescil. İtiraz yoksa veya itirazlar nihai olarak reddedilmişse, tescil ücretinin Kurumun bildirdiği süre içinde ödenmesiyle marka sicile kaydedilir ve tescil bültende yayımlanır (SMK m. 22). Ücret süresinde ödenmezse başvuru işlemden kaldırılır.

Mutlak ret nedenleri (SMK m. 5)

Mutlak ret nedenleri, Kurumun kimsenin itirazını beklemeden kendiliğinden uyguladığı engellerdir. Uygulamada en sık karşılaşılanlar şunlardır:

• ayırt edici niteliği olmayan işaretler,
• malın veya hizmetin cinsini, kalitesini, amacını, coğrafi kaynağını tek başına ya da esas unsur olarak tarif eden işaretler (“Lezzetli Kebap” gibi),
• aynı veya aynı türdeki mal ve hizmetler için önceden tescil edilmiş ya da başvurusu yapılmış markayla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler,
• ticarette herkesçe kullanılan ya da bir meslek grubunu ayırt eden ifadeler,
• halkı yanıltacak işaretler, dinî değer veya sembol içeren işaretler, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler,
• tescilli coğrafi işaretten oluşan ya da onu içeren işaretler.

Tanımlayıcı bir işaret, başvurudan önceki kullanım sonucunda ayırt edicilik kazanmışsa tescil edilebilir (SMK m. 5/2). Önceki markayla aynılık veya ayırt edilemeyecek benzerlik nedeniyle verilecek ret ise, önceki marka sahibinin noter onaylı muvafakatnamesi sunulursa uygulanmaz (SMK m. 5/3).

Nispi ret nedenleri ve itiraz (SMK m. 6 ve m. 18)

Nispi ret nedenleri yalnızca hak sahibinin itirazı üzerine incelenir. Bunların başında, önceki tarihli bir markayla benzerlik ve mal ve hizmetlerin benzerliği nedeniyle halkın iki markayı karıştırma veya ilişkilendirme ihtimali gelir (SMK m. 6/1). Bunun yanında tanınmış markalar, tescilsiz olarak kullanılarak hak kazanılmış işaretler, başkasına ait isim, ticaret unvanı, fotoğraf veya telif hakkı içeren başvurular ve kötüniyetli başvurular da itiraz konusu olabilir (SMK m. 6/3 ila 6/9).

Yayına itiraz süresi bültende yayın tarihinden itibaren iki aydır ve bu süre kaçırılırsa aynı gerekçe ancak sonradan mahkemede hükümsüzlük davasıyla ileri sürülebilir. Bu nedenle kendi markanızı korumak için bülteni düzenli izlemek ayrı bir önem taşır.

Kullanmama savunması

Size önceki tarihli bir markaya dayanılarak SMK m. 6/1 kapsamında itiraz edildiyse ve o marka sizin başvuru tarihinizde en az beş yıldır tescilliyse, itiraz sahibinden son beş yılda markasını Türkiye’de ciddi biçimde kullandığını ispat etmesini isteyebilirsiniz (SMK m. 19/2). İspat edilemezse itiraz reddedilir; kullanım yalnızca bazı mallar için ispatlanırsa inceleme o mallarla sınırlı yapılır.

Karara itiraz, YİDK ve mahkeme yolu

Başvurunuzun reddi veya itirazınızın reddi gibi Kurum kararlarına karşı, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Kurum nezdinde yazılı ve gerekçeli itiraz edebilirsiniz (SMK m. 20). İtiraz ücretinin de aynı süre içinde ödenmesi gerekir ve süre geçtikten sonra yeni gerekçe eklenemez. Bu itirazları TÜRKPATENT bünyesindeki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) inceler ve Kurumun nihai kararını verir (SMK m. 21).

YİDK kararlarına karşı açılacak iptal davalarında görevli ve yetkili mahkeme, nerede bulunursanız bulunun Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir (SMK m. 156/2). Uygulamada bu dava, kararın tebliğinden itibaren iki ay içinde açılır.

Tescil sonrasında doğan uyuşmazlıklarda ise İstanbul’daki ihtisas mahkemeleri devreye girer. Marka sahibinin üçüncü kişilere karşı açacağı tecavüz davalarında yetkili mahkeme davacının yerleşim yeri, ihlalin gerçekleştiği yer veya etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir (SMK m. 156/3). İstanbul’da bu davalara Avrupa yakasında Çağlayan’daki İstanbul Adliyesinde bulunan İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri, Anadolu yakasında Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesinde bulunan İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri bakar. Hükümsüzlük davaları da, davalı marka sahibinin yerleşim yerine göre bu mahkemelerde görülebilir (SMK m. 156/5).

Tescil süresi: başvurudan belgeye ne kadar zaman geçer?

Süre, dosyanın seyrine göre değişir. Sabit noktalar kanundaki sürelerdir: şekli eksiklik için iki ay, yayına itiraz için iki ay, karara itiraz için iki ay. İtiraz almayan ve eksiksiz hazırlanmış bir başvuru genellikle aylar içinde tescile ulaşırken, yayına itiraz, YİDK incelemesi ve dava aşamaları süreyi bir yılın çok üzerine taşıyabilir. Güncel ortalama inceleme sürelerini TÜRKPATENT’in yayımladığı istatistiklerden ve başvurunuzun sistemdeki durum ekranından takip etmek en sağlıklı yoldur.

Aşama	Süre	Dayanak
Şekli eksikliği giderme	Bildirimden itibaren 2 ay	SMK m. 15
Rüçhan belgesini sunma	Başvurudan itibaren 3 ay	SMK m. 13
Yayına itiraz	Bültende yayından itibaren 2 ay	SMK m. 18
Kurum kararına itiraz (YİDK)	Bildirimden itibaren 2 ay	SMK m. 20
Koruma süresi	Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl	SMK m. 23
Yenileme	Sürenin bitiminden önceki 6 ay, ek ücretle bitimden sonraki 6 ay	SMK m. 23

Koruma süresi ve yenileme

Tescilli marka, başvuru tarihinden itibaren on yıl korunur ve süre onar yıllık dönemlerle sınırsız şekilde yenilenebilir (SMK m. 23). Yenileme talebi, koruma süresinin bittiği tarihten önceki altı ay içinde ücretiyle birlikte yapılır. Bu süre kaçırılırsa bitişten sonraki altı ay içinde ek ücret ödenerek yenileme yine mümkündür. Marka, tescilli olduğu mal ve hizmetlerin yalnızca bir kısmı için de yenilenebilir.

Kullanma yükümlülüğü ve 2024’ten beri TÜRKPATENT’teki iptal

Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen marka iptal edilebilir (SMK m. 9). Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması, yalnızca ihracat amacıyla kullanılması ve lisans alan tarafından marka sahibinin izniyle kullanılması da kullanım sayılır.

Bu alandaki en önemli güncel değişiklik iptal yetkisiyle ilgilidir. SMK m. 26 ve m. 192 uyarınca iptal yetkisi, Kanunun yayımından yedi yıl sonra, 10 Ocak 2024 tarihinde mahkemelerden TÜRKPATENT’e geçmiştir. O tarihe kadar mahkemelerde açılmış iptal davaları mahkemelerce sonuçlandırılır (SMK geçici m. 4). Artık kullanmama, markanın yaygın ad hâline gelmesi veya halkı yanıltacak kullanım gibi nedenlere dayanan iptal talepleri doğrudan Kuruma yapılır. Talep marka sahibine tebliğ edilir, marka sahibi bir ay içinde (istenirse bir ay ek süreyle) delil ve cevabını sunar ve Kurum dosya üzerinden karar verir (SMK m. 26/7). Bu karara karşı da YİDK’ya itiraz ve ardından Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava yolu açıktır. Hükümsüzlük davaları ise mahkemede görülmeye devam eder (SMK m. 25).

Pratik sonucu şudur: markanızın kullanımını gösteren faturalar, katalog, ambalaj, reklam ve internet satış kayıtları gibi tarihli belgeleri düzenli saklamak, olası bir iptal talebinde bir aylık savunma süresine hazırlıklı olmanızı sağlar.

Yurt dışında koruma: Madrid Protokolü

Türk marka tescili yalnızca Türkiye’de koruma sağlar. Yurt dışında koruma için her ülkede ayrı ulusal başvuru yapılabileceği gibi, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) tarafından yönetilen Madrid Protokolü sistemi de kullanılabilir. Bu sistemde Türkiye’deki başvuru veya tescile dayanılarak TÜRKPATENT aracılığıyla tek bir uluslararası başvuru yapılır ve koruma istenen ülkeler bu başvuruda belirtilir. Her ülke başvuruyu kendi hukukuna göre inceler. Uluslararası tescil ilk beş yıl boyunca Türkiye’deki temel başvuruya bağlı kalır; temel başvuru bu sürede reddedilir veya hükümsüz kalırsa uluslararası koruma da etkilenir. Ücretler WIPO ve ilgili ülkelerin tarifelerine göre belirlenir. Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı uyruklu girişimciler için oturum ve şirket kuruluşuyla ilgili konular yabancılar hukuku sayfamızda ele alınmıştır.

Sık yapılan hatalar

• Ön araştırma yapmadan başvurmak ve ancak itiraz geldikten sonra benzer markayı fark etmek.
• Ürünü veya hizmeti tarif eden, ayırt ediciliği zayıf bir ifadeyi marka olarak seçmek.
• Mal ve hizmet listesini fiilî faaliyeti karşılamayacak kadar dar ya da gereksiz ölçüde geniş tutmak.
• Başvuruyu şirket yerine ortaklardan birinin veya ajansın adına yaptırmak.
• Bültendeki yayını ve itiraz süresini takip etmemek, iki aylık süreyi kaçırmak.
• Tescil ücretini veya yenileme talebini süresinde yapmamak.
• Tescilden sonra markayı kullanmamak ya da kullanım belgelerini saklamamak.
• Logodaki değişiklikleri tescilli örnekten belirgin biçimde uzaklaştırmak ve yeni hâli için başvuru yapmamak.

Başvuru, itiraz, YİDK ve dava süreçleriyle ilgili genel bilgiye marka ve patent başvuruları çalışma alanı sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Dosyanıza özgü bir değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Marka tescil başvurusu nereye ve nasıl yapılır?

Başvuru, Türk Patent ve Marka Kurumunun (TÜRKPATENT) elektronik hizmetler sistemi üzerinden yapılır. Gerçek kişiler e-Devlet şifresiyle, şirketler elektronik imza veya yetkilinin e-Devlet girişiyle işlem yapabilir. Başvuruda marka örneği, Nice sınıflarına göre mal ve hizmet listesi, başvuru sahibinin bilgileri ve ödenen başvuru ücretinin bilgisi yer alır. Türkiye'de yerleşim yeri olmayanlar işlemleri kayıtlı marka vekiliyle yürütür.

Marka tescili ne kadar sürer?

Süre dosyanın seyrine bağlıdır. Kanundaki sabit süreler şekli eksiklik için iki ay, bültende yayından sonra itiraz için iki ay ve karara itiraz için iki aydır. İtiraz almayan, eksiksiz bir başvuru genellikle aylar içinde tescile ulaşır. Yayına itiraz, YİDK incelemesi ve dava aşamaları ise süreyi bir yılın çok üzerine taşıyabilir. Güncel durum TÜRKPATENT sisteminden izlenebilir.

Marka başvurusuna itiraz süresi ne kadardır?

Resmî Marka Bülteninde yayımlanan bir başvuruya, yayın tarihinden itibaren iki ay içinde itiraz edilebilir (SMK m. 18). İtirazın yazılı ve gerekçeli olması, itiraz ücretinin de aynı süre içinde ödenmesi gerekir. Gerekçe süresinde sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır. Kurumun verdiği kararlara karşı da bildirimden itibaren iki ay içinde YİDK'ya itiraz edilebilir (SMK m. 20).

Tescilli marka kaç yıl korunur, nasıl yenilenir?

Tescilli marka, başvuru tarihinden itibaren on yıl korunur ve onar yıllık dönemlerle yenilenebilir (SMK m. 23). Yenileme talebi, koruma süresinin bitiminden önceki altı ay içinde ücretiyle birlikte yapılır. Bu süre kaçırılırsa bitişten sonraki altı ay içinde ek ücret ödenerek yenileme yapılabilir. Marka, mal ve hizmetlerin bir kısmı için de yenilenebilir.

Kullanılmayan marka iptal edilir mi?

Evet. Tescilden itibaren beş yıl içinde haklı sebep olmadan Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen marka iptal edilebilir (SMK m. 9). 10 Ocak 2024'ten beri iptal talepleri mahkemeye değil TÜRKPATENT'e yapılır. Marka sahibi tebliğden itibaren bir ay içinde kullanım delillerini sunar; Kurum dosya üzerinden karar verir.

Türk markamı yurt dışında nasıl korurum?

Türkiye'deki tescil yalnızca Türkiye'de koruma sağlar. Yurt dışı için her ülkede ayrı başvuru yapılabilir ya da WIPO'nun yönettiği Madrid Protokolü sistemiyle, Türkiye'deki başvuru veya tescile dayanarak TÜRKPATENT aracılığıyla tek bir uluslararası başvuruda birden fazla ülke seçilebilir. Uluslararası tescil ilk beş yıl Türkiye'deki temel başvuruya bağlı kalır ve her ülke başvuruyu kendi hukukuna göre inceler.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez; mevzuat ve içtihat değişebilir. Dosyanıza özgü değerlendirme için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.